محمد بن جرير الطبري (مترجم: جمعى از علماء در نيمه دوم قرن چهارم)
1086
جامع البيان عن تأويل آي القرآن (تفسير طبرى) (فارسى)
ترجمة سورة المؤمنين اما اين سورة المؤمنين « 1 » مكّى است و بمكّه فرو آمده است و اندرين جا « 2 » قصّههاى پيغامبران است صلوات اللَّه عليهم اجمعين . و آن قومها كه خداى عزّ و جلّ ايشان را هلاك كرد چون قوم نوح و قوم هود و قوم صالح ، و حديث آفريدن « 3 » آدم عليه السّلم و فرزندان وى ، و صفت آفرينش خلق و قدرت وى سبحانه و تعالى و تقدّس اندر آفرينش خلقان كه اول آفريد ، و آفرينش ايشان از گل بودست چون آدم عليه السّلم و [ آنكه ] « 4 » فرزندان وى همه را بيافريد از نطفهء آب . و قدرت تمامترين آنست كه نقش بر آب كرده است « 5 » از بهر آن كه خلقان نقش بر چيزهاى ديگر كردهاند چون گل و چوب و سنگ و سيم و زر و برنج و آهن و آنچه بدين ماند كه نقش پذيرد ، و آب است كه به هيچ وجه « 6 » نقش نپذيرد . پس ايزد سبحانه و تعالى خلق را همه از آب بيافريد ، و بدين آب نقشى كرد بدين زيبايى « 7 » ، تا بدانى كه قدرت بكمال « 8 » ايزد راست جلّ جلاله ، كه هر چه خلقاناند جمله از آن عاجزاند و او قادرست بر آن ، و قدرت او بكمال است « 9 » جلّ جلاله . پس صفت كرد جلّ و علا كه من آن آب را خون گردانيدم ، و آن خون را گوشت گردانيدم ، و آن گوشت را استخان گردانيدم ، و بر آن
--> ( 1 ) المؤمنون . ( بو ) ( 2 ) سورت . ( بو ) ( 3 ) صالح و پيغامبران ديگر صلوات اللَّه عليهم اجمعين . و پس از آن آفرينش . ( بو ) ( 4 ) ( بو . صو ) ( 5 ) كنى . ( صو . بو ) ( 6 ) روى . ( صو ) ( 7 ) بدين نيكوى . ( بو ) - بدان نيكويى . ( صو ) ( 8 ) قدرت تمام . ( بو . صو ) ( 9 ) كه هر چه خواست كرد و هر چه خواهد كند و قدرت او بر كمال است . ( بو )